Tajemnicze terminy w sk\u0142adach kosmetyk\u00f3w potrafi\u0105 sp\u0119dzi\u0107 sen z powiek, szczeg\u00f3lnie osobom, kt\u00f3re s\u0105 dopiero na pocz\u0105tku swojej srogi ku \u015bwiadomej piel\u0119gnacji. Ale nie taki diabe\u0142 straszny, o czym prostym j\u0119zykiem opowiadaj\u0105 nasze ekspertki!<\/p>\n
<\/p>\n
Tym razem do wsp\u00f3\u0142pracy zaprosili\u015bmy siostry, kt\u00f3re za pomoc\u0105 prostych, ale jak\u017ce czytelnych grafik t\u0142umacz\u0105, jak dba\u0107 o w\u0142osy – szczeg\u00f3lnie te falowane i kr\u0119cone. Curly Wurly Sistas to Asia i Karolina – nam opowiedzia\u0142y o tym, jak rozszyfrowywa\u0107 sk\u0142ady kosmetyk\u00f3w, szczeg\u00f3lnie do w\u0142os\u00f3w.<\/p>\n
\n\u00a0Co oznacza tajemnicze INCI widoczne na opakowaniach? Czy ten skr\u00f3t mo\u017cna po prostu zast\u0105pi\u0107 s\u0142owem „sk\u0142ad”?<\/h2>\n<\/blockquote>\n
INCI to angielski skr\u00f3t od International Nomenclature of Cosmetics Ingredients. Jest to ustalony prawnie system nazewnictwa sk\u0142adnik\u00f3w kosmetycznych, obowi\u0105zuj\u0105cy na terenie Unii Europejskiej, ale te\u017c i w innych krajach.<\/strong> Sk\u0142adniki kosmetyku musz\u0105 by\u0107 zapisane na opakowaniach (lub w ulotkach je\u015bli na opakowaniu nie ma dostatecznie miejsca) zgodnie z tym nazewnictwem. Jest to mieszanka \u0142aci\u0144skich (substancje ro\u015blinne) i angielskich nazw (zwi\u0105zki chemiczne). Na kosmetykach zawsze musi pojawi\u0107 si\u0119 s\u0142owo \u201cIngredients\u201d, chocia\u017c cz\u0119sto obok niego spotyka si\u0119 te\u017c s\u0142owa \u201csk\u0142adniki\u201d (lub odpowiedniki z innych j\u0119zyk\u00f3w) czy \u201cINCI\u201d.<\/p>\n
\n\u00a0Czy na opakowaniu ka\u017cdego kosmetyku musi znale\u017a\u0107 si\u0119 pe\u0142ny sk\u0142ad?<\/h2>\n<\/blockquote>\n
Tak, na kosmetyku musi znale\u017a\u0107 si\u0119 pe\u0142nym sk\u0142ad. Jest jeden wyj\u0105tek – substancja zapachowa, czyli najcz\u0119\u015bciej \u201cParfum\u201d lub \u201cFragrance\u201d, kt\u00f3ra jest zbiorow\u0105 nazw\u0105 dla kompozycji zapachowej.<\/strong> Istnieje jednak lista substancji zapachowych, kt\u00f3re musz\u0105 by\u0107 wymienione z nazwy w sk\u0142adzie kosmetyku, je\u015bli ich zawarto\u015b\u0107 przekracza limity przewidziane oddzielnie do kosmetyk\u00f3w sp\u0142ukiwanych i tych niesp\u0142ukiwanych.<\/p>\n
\nGdzie szuka\u0107 sk\u0142ad\u00f3w?<\/h2>\n<\/blockquote>\n
Lista sk\u0142adnik\u00f3w znajduje si\u0119 na opakowaniu kosmetyku lub na do\u0142\u0105czonej do niego ulotce zaraz za s\u0142\u00f3wkiem \u201cIngredients\u201d lub dodatkowo \u201cSk\u0142adniki\u201d lub \u201cINCI\u201d.<\/p>\n
\nCzy kolejno\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w umieszczanych w INCI ma znaczenie?<\/h2>\n<\/blockquote>\n
Sk\u0142adniki s\u0105 u\u0142o\u017cone w kolejno\u015bci od najwi\u0119kszego st\u0119\u017cenia do najmniejszego<\/strong>, przy czym sk\u0142adniki u\u017cyte w st\u0119\u017ceniu mniejszym ni\u017c 1% nie musz\u0105 by\u0107 ju\u017c zapisane w kolejno\u015bci malej\u0105cej. Ich kolejno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 losowa, u\u0142o\u017cona alfabetycznie lub r\u00f3wnie\u017c malej\u0105co.<\/p>\n
\nCzy na li\u015bcie sk\u0142adnik\u00f3w nale\u017cy umie\u015bci\u0107 nawet te, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w kosmetyku w \u015bladowej ilo\u015bci?<\/h2>\n<\/blockquote>\n
Tak, ka\u017cdy sk\u0142adnik musi by\u0107 umieszczony w li\u015bcie sk\u0142adnik\u00f3w, nawet je\u015bli jest to bardzo ma\u0142e st\u0119\u017cenie (wcze\u015bniej wspomnia\u0142y\u015bmy o wyj\u0105tku, jakim jest substancja zapachowa). Jest to szczeg\u00f3lnie istotne dla os\u00f3b, kt\u00f3re maj\u0105 reakcje alergiczne na niekt\u00f3re substancje. Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce \u015bladowe ilo\u015bci kosmetyku nie maj\u0105 wi\u0119kszego wp\u0142ywu na nasze w\u0142osy czy sk\u00f3r\u0119 g\u0142owy, jednak w przypadku os\u00f3b uczulonych nawet ma\u0142a ilo\u015b\u0107 mo\u017ce powodowa\u0107 nieprzyjemne reakcje.<\/p>\n
\nSubstancje aktywne, bazowe i pomocnicze – co oznaczaj\u0105 te terminy? Jak dopasowa\u0107 konkretny sk\u0142adnik do okre\u015blonej grupy?<\/h2>\n<\/blockquote>\n
Substancje bazowe<\/strong> (jak sama nazwa wskazuje) to te, kt\u00f3re stanowi\u0105 baz\u0119 dla pozosta\u0142ych sk\u0142adnik\u00f3w. W przypadku kosmetyk\u00f3w do w\u0142os\u00f3w s\u0105 to najcz\u0119\u015bciej woda i inne rozpuszczalniki<\/strong>. Maj\u0105 one wp\u0142yw m.in. na przenikalno\u015b\u0107 innych sk\u0142adnik\u00f3w.<\/p>\n
Substancje aktywne nadaj\u0105 kosmetykowi konkretny charakter, okre\u015blaj\u0105 jego przeznaczenie.<\/strong> Nale\u017c\u0105 do nich m.in. proteiny, aminokwasy, ceramidy, humektanty i inne substancje nawil\u017caj\u0105ce, oleje czy wyci\u0105gi ro\u015blinn<\/strong>e. To w du\u017cej mierze one okre\u015blaj\u0105 funkcj\u0119 kosmetyku – czy sprawdzi si\u0119 on u os\u00f3b z przet\u0142uszczaj\u0105c\u0105 si\u0119 sk\u00f3r\u0105 g\u0142owy, czy u os\u00f3b ze zniszczonymi, suchymi w\u0142osami po rozja\u015bnianiu czy mo\u017ce odbuduj\u0105 uszkodzone d\u0142ugotrwa\u0142ym prostowaniem kosmyki.<\/p>\n
Substancje pomocnicze<\/strong> z kolei zapewniaj\u0105 m.in. odpowiedni\u0105 konsystencj\u0119 kosmetyku, czyli maj\u0105 wp\u0142yw np. na to jak maska rozprowadza si\u0119 po w\u0142osach, zapewniaj\u0105 w\u0142a\u015bciwe pH czy chroni\u0105 kosmetyk przed zepsuciem. S\u0105 to m.in. emulgatory, stabilizatory pH, antystatyki, substancje konsystencjotw\u00f3rcze, konserwanty, barwniki, substancje zapachowe<\/strong>. Nale\u017cy zatem zwraca\u0107 uwag\u0119 na sk\u0142ad produktu pod k\u0105tem naszych potrzeb – je\u015bli zale\u017cy nam na lekkiej emolientowej od\u017cywce, kt\u00f3ra u\u0142atwi nam rozczesywanie, warto si\u0119gn\u0105\u0107 po tak\u0105, gdzie mamy sporo alkoholi\/kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, emulgator\u00f3w czy antystatyk\u00f3w w obecno\u015bci niewielu olej\u00f3w. Z kolei je\u015bli naszym celem ma by\u0107 nawil\u017cenie suchych w\u0142os\u00f3w to warto wybra\u0107 produkt, kt\u00f3ry obok bazowych substancji zawiera substancje aktywne w postaci nawil\u017caj\u0105cych humektant\u00f3w.<\/p>\n
\nCzy zgadzacie si\u0119 z podzia\u0142em na dobre i z\u0142e sk\u0142ady? Czy macie w\u0142asn\u0105 czarn\u0105 list\u0119 nieodpowiednich sk\u0142adnik\u00f3w je\u015bli chodzi o kosmetyki do w\u0142os\u00f3w?<\/h2>\n<\/blockquote>\n
Wed\u0142ug nas nie ma z\u0142ych sk\u0142ad\u00f3w, s\u0105 tylko niedopasowane do naszych potrzeb, przekona\u0144 czy cel\u00f3w piel\u0119gnacji.<\/strong> Niekiedy tak\u017ce kosmetyki okre\u015blane s\u0105 przez niekt\u00f3rych jako te o \u201cz\u0142ym sk\u0142adzie\u201d na podstawie w\u0142asnych z\u0142ych do\u015bwiadcze\u0144 z produktem, podczas gdy to nie zawsze kosmetyk jest winny, a niew\u0142a\u015bciwe jego zastosowanie.<\/p>\n
Ci\u0105gle istnieje przekonanie, \u017ce \u201cnaturalne\u201d sk\u0142ady s\u0105 lepsze od tych \u201cchemicznych\u201d, a sk\u0142adniki naturalnego pochodzenia mog\u0105 r\u00f3wnie cz\u0119sto powodowa\u0107 reakcje alergiczne.<\/p>\n
Wprowadzenie kosmetyk\u00f3w na rynek wymaga przej\u015bcia wielu kontroli pod k\u0105tem spe\u0142niania wymog\u00f3w m.in. UE. Dlatego te\u017c ufamy, \u017ce producenci dopuszczonych do obrotu kosmetyk\u00f3w stosuj\u0105 wszystkie obowi\u0105zuj\u0105ce normy. Mo\u017cna spotka\u0107 si\u0119 z opiniami, \u017ce w kosmetykach do w\u0142os\u00f3w nale\u017cy unika\u0107 silikon\u00f3w, parafiny i innych ropopochodnych substancji, alkoholu, substancji zapachowych czy niekt\u00f3rych konserwant\u00f3w. W praktyce jednak silikony i parafina<\/strong> \u015bwietnie sprawdz\u0105 si\u0119 jako element piel\u0119gnacji w\u0142os\u00f3w wysokoporowatych, na mniej wra\u017cliwych g\u0142owach alkohol b\u0119dzie \u015bwietnym no\u015bnikiem substancji aktywnych we wcierkach, a obecno\u015b\u0107 substancji zapachowych czy konserwant\u00f3w zastosowanych w minimalnych ilo\u015bciach b\u0119dzie dyskwalifikowa\u0142a kosmetyk tylko u os\u00f3b obserwuj\u0105cych u siebie reakcje alergiczne.<\/p>\n
Dodatkowo trzeba mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce konserwanty<\/strong> musz\u0105 by\u0107 u\u017cyte w kosmetyku, by zapewni\u0107 jego trwa\u0142o\u015b\u0107 i uniemo\u017cliwi\u0107 rozw\u00f3j mikroorganizm\u00f3w. Osobi\u015bcie nie mamy \u017cadnej czarnej listy sk\u0142adnik\u00f3w, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 w sk\u0142adzie ca\u0142kowicie je dyskwalifikuje. Raczej unikamy kosmetyk\u00f3w z itchy Msami (Methylisothiazolinone i Methylchloroisothiazolinone), donorami formaldehydu i parabenami.<\/p>\n
Zazwyczaj zwracamy jednak uwag\u0119 na ca\u0142o\u015b\u0107 sk\u0142adu.<\/strong> Nie wybierzemy raczej maski, kt\u00f3ra ma w sk\u0142adzie jedynie dwie bazy od\u017cywkowe, substancj\u0119 zapachow\u0105 i d\u0142ug\u0105 list\u0119 konserwant\u00f3w – wed\u0142ug nas taki produkt nie spe\u0142nia swojej roli, czyli nie od\u017cywia dostatecznie w\u0142os\u00f3w.<\/p>\n
\nW INCI cz\u0119sto nie ma podanej procentowej zawarto\u015bci danego sk\u0142adnika. Czy jest jaki\u015b spos\u00f3b, aby to ustali\u0107?<\/h2>\n<\/blockquote>\n
Nie da si\u0119 jasno oszacowa\u0107 w jakim st\u0119\u017ceniu u\u017cyty jest dany sk\u0142adnik. Mimo \u017ce sk\u0142adniki na pocz\u0105tku sk\u0142adu u\u0142o\u017cone s\u0105 w kolejno\u015bci malej\u0105cej, to ci\u0119\u017cko oszacowa\u0107 miejsce, gdzie rozpoczyna si\u0119 granica 1%, po kt\u00f3rej sk\u0142adniki mog\u0105 by\u0107 u\u0142o\u017cone ju\u017c w dowolnej kolejno\u015bci. Mo\u017cemy wyci\u0105gn\u0105\u0107 pewne wnioski dotycz\u0105ce sk\u0142adu bazuj\u0105c na prawnych wymaganiach dotycz\u0105cych dopuszczalnego st\u0119\u017cenia niekt\u00f3rych sk\u0142adnik\u00f3w np. maksymalne dopuszczalne st\u0119\u017cenie Phenoxyethanolu w produktach do w\u0142os\u00f3w to 1%.<\/p>\n
Zazwyczaj jednak takie oszacowanie nie jest mo\u017cliwe, gdy\u017c jak samo okre\u015blenie m\u00f3wi jest to \u201cmaksymalne st\u0119\u017cenie\u201d, co oznacza, \u017ce w kosmetyku mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 w st\u0119\u017ceniu zar\u00f3wno 1% jaki i 0,1%.<\/p>\n
Jeszcze jaki\u015b czas temu kierowa\u0142y\u015bmy si\u0119 cz\u0119sto powtarzan\u0105 zasad\u0105 w czytaniu sk\u0142ad\u00f3w, a mianowicie, \u017ce to zapach w sk\u0142adzie jest w\u0142a\u015bnie t\u0105 granic\u0105 1%. Zmieni\u0142o si\u0119 to po lekturze e-booka Natalii Paw\u0142owskiej, z kt\u00f3rego dowiedzia\u0142y\u015bmy si\u0119, \u017ce to nie do ko\u0144ca tak wygl\u0105da. Fakt, \u017ce maksymalne dopuszczalne st\u0119\u017cenie danej substancji to 1% nie oznacza jednoznacznie, \u017ce sk\u0142adnik ten stanowi 1% ca\u0142ej receptury. Do tego dochodz\u0105 kwestie po\u0142\u0105cze\u0144 sk\u0142adnik\u00f3w, kt\u00f3re r\u00f3\u017cnie ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142graj\u0105 oraz pochodzenie surowc\u00f3w. Jeden sk\u0142adnik mo\u017ce te\u017c pe\u0142ni\u0107 r\u00f3\u017cne funkcje w kosmetyku. Dlatego na sk\u0142ad warto patrze\u0107 ca\u0142o\u015bciowo i ocenia\u0107 go pod k\u0105tem potencjalnego dzia\u0142ania, a nie na bazie pojedynczych sk\u0142adnik\u00f3w.<\/strong><\/p>\n
\nJak poradzi\u0107 sobie z faktem, \u017ce INCI najcz\u0119\u015bciej jest opisywane po angielsku b\u0105d\u017a \u0142acinie? Macie na to jakie\u015b \u0142atwe sposoby? Poradzicie, jak rozszyfrowa\u0107 te dziwnie brzmi\u0105ce nazwy?<\/h2>\n<\/blockquote>\n
Tak naprawd\u0119 to nie taki diabe\u0142 straszny jak go maluj\u0105! \ud83d\ude42 Wiele nazw substancji z danych grup ma jaki\u015b wsp\u00f3lny mianownik, kt\u00f3ry pozwala wst\u0119pnie rozszyfrowa\u0107, z jakiego typu kosmetykiem mamy do czynienia.<\/p>\n
\n
- I tak przyk\u0142adowo widz\u0105c ko\u0144c\u00f3wk\u0119 -Oil lub -Butter wiemy, \u017ce kosmetyk zawiera emolienty. Silikony to zazwyczaj ko\u0144c\u00f3wki -cone, -conol i -siloxane, a przy woskach pojawi si\u0119 s\u0142\u00f3wko -Cera.<\/li>\n
- Do emolient\u00f3w nale\u017c\u0105 te\u017c alkohole t\u0142uszczowe (zazwyczaj ko\u0144c\u00f3wka -yl Alcohol – uwaga na wyj\u0105tek! Isopropyl Alcohol, czyli alkohol wysuszaj\u0105cy oraz alkohole aromatyczne pe\u0142ni\u0105ce funkcje substancji zapachowych np. Benzyl lub Cinnamyl), estry (cz\u0119sta koc\u00f3wka to -yl -ate) i kwasy t\u0142uszczowe (najcz\u0119\u015bciej -ic Acid).<\/li>\n
- Proteiny rozpoznamy po ko\u0144c\u00f3wce -Protein lub przedrostku Hydrolyzed-, a aminokwasy to zazwyczaj -Amino Acids lub -ine.<\/li>\n
- Sk\u0142adniki bazowe i pomocnicze, czyli emulgatory czy antystatyki to cz\u0119sto te na pocz\u0105tku sk\u0142adu maj\u0105ce ko\u0144c\u00f3wk\u0119 -Chloride.<\/li>\n
- Najtrudniej rozpozna\u0107 humektanty, kt\u00f3re kryj\u0105 si\u0119 pod postaci\u0105 r\u00f3\u017cnych substancji, o kt\u00f3rych trzeba wiedzie\u0107, \u017ce s\u0105 nawil\u017caj\u0105ce. S\u0105 to np. aloes (Aloe-), mocznik (Urea), mi\u00f3d (Mel-), gliceryna (Glycerin) czy pantenol (Panthenol), a tak\u017ce ekstrakty z lnu (Flaxseed-), lukrecji (Glycyrrhiza Glabra-) czy prawo\u015blazu (Althaea Officinalis-).<\/li>\n<\/ul>\n
Oczywi\u015bcie jest to \u015bci\u0105ga przedstawiona w du\u017cym uproszczeniu \u2013 chodzi o wst\u0119pne rozpoznanie sk\u0142adnik\u00f3w i kojarzenie ich po koc\u00f3wkach. Wiele substancji mo\u017ce mie\u0107 podobne nazwy lub pe\u0142ni\u0107 r\u00f3\u017cne funkcje w kosmetyku dlatego zawsze warto weryfikowa\u0107 swoje wst\u0119pne oceny. W sk\u0142adach kosmetyk\u00f3w do w\u0142os\u00f3w znajduje si\u0119 mn\u00f3stwo r\u00f3\u017cnego rodzaju sk\u0142adnik\u00f3w, jednak ju\u017c znajomo\u015b\u0107 kilku podstawowych zasad rozpoznawania ich du\u017co nam pomo\u017ce.<\/p>\n